Dr Jon Kabat-Zinn

W przeddzień dwudziestej rocznicy powstania Kliniki Redukcji Stresu czuję bezgraniczną wdzięczność i radość, gdy widzę książkę napisaną przez mojego wieloletniego współpracownika, serdecznego przyjaciela i brata w dharmie Sakiego Santorelliego. Ta książka przekazuje światu nowy, barwny i niezwykle istotny obraz tego, co dzieje w Klinice; zarazem dostarcza wyczerpujących informacji na temat fundamentów, na których Klinika została zorganizowana oraz praktyk, które pozwalają się jej rozwijać i funkcjonować. Mam tu na myśli działanie mindfulness w całej wspaniałej prostocie i olbrzymiej złożoności tej dziedziny oraz nieskończone implikacje, dotyczące zawartości, charakteru i potencjału. Jak wyczytamy z tej książki mindfulness jest jednocześnie zaangażowaniem wewnętrznym i zewnętrznym, w moim przekonaniu niezbędnym do utrzymania i rozwoju tego, co najlepsze w jednostkach i społeczeństwie.

Wszyscy zapewne doświadczyliśmy tego, że lekarz, do którego zwróciliśmy się z naszymi dolegliwościami albo obawami w ogóle nas nie słuchał i nie dostrzegał; że po wyjściu z gabinetu czuliśmy się niedostatecznie wysłuchani, może nawet zlekceważeni, a to niosło za sobą rozczarowanie, dotyczące całego spotkania, niezależnie od zdolności czy tytułu naszego doktora. Na przełomie wieków i tysiącleci lekarze uczą się tego, że nie można dalej akceptować takiego stanu rzeczy i coraz lepiej rozumieją, że brak ich pełnej obecności może mieć zły wpływ nie tylko na ich pacjentów, ale na nich samych. Kiedy zdajemy sobie sprawę, że sami możemy mieć udział w tym, jak się leczymy, zazwyczaj i do choroby, i do leczenia mamy znacznie lepsze nastawienie, wiemy więcej i stajemy się w większym stopniu partnerami w procesie leczenia. Szkoły medyczne zrozumiały to przesłanie i uczą lekarzy tego, jak być z pacjentem, jak go słuchać, jak nie kryć emocji za maską i pomagać w mobilizowaniu wewnętrznych sił pacjentów, tak by sami się uczyli, wzmacniali się i zdrowieli. Mimo olbrzymich postępów, mamy przed sobą długą drogę do rehumanizacji medycyny. Liczę na to, że ta książka stanie się na niej ważnym drogowskazem i wejdzie do kanonu lektur studentów medycyny oraz odbywających szkolenia pracowników medycznych. Saki Santorelli zna doskonale ten proces edukacyjny – jego wspaniały opis znajdziemy w tej książce – dzięki pracy ze studentami medycyny, a także dzięki ludziom, którzy trafiają do naszej Kliniki, gdzie mają okazję wziąć udział we własnym procesie zdrowienia poprzez niezwykłe i niewyobrażalne wcześniej praktyki.

Jeśli zbierzemy historie zawarte w tej książce, to będą one miały ważne implikacje dla całej medycyny i świata medycznego oraz relacji pomiędzy opiekunami i pacjentami, a także możliwości ich wzajemnej nauki, dojrzewania, zdrowienia i przemiany, jakie dokonują się w nas wszystkich. Trzeba je czytać z wielką uwagą i troską. Nie powinno to sprawiać problemów, gdyż Saki opowiada je w naprawdę elektryzujący sposób, czasami niczym starotestamentowy prorok, a czasami jak wrażliwy kochanek albo ktoś, kto czuje ból i wstyd z powodu własnych nieuniknionych ograniczeń, obaw i odruchów, które musi ukrywać. Przekonałem się na własnym przykładzie, jak silny emocjonalny wpływ ma ta książka, ale też widziałem, jak reagują na nią setki pracowników medycznych, gdy czytał jej fragmenty w czasie prowadzonych przez nas wspólnie warsztatów. Przynajmniej jedna czwarta publiczności płakała, pozostali zaś siedzieli osłupiali w ciszy, poruszeni jej emocjonalną siłą i konsekwencjami.

Saki mówi tu wyjątkowym głosem. Gdybym miał opisać jego styl, powiedziałbym, że choć jest to proza, to jej rytm, obrazy oraz duchowy oraz emocjonalny wpływ dają się porównywać do pism Rumiego, trzynastowiecznego poety i mędrca sufickiego, z którego Saki czerpie tak obficie, splatając główne wątki własnej opowieści. A jednak jej zawartość i odwołania są całkowicie współczesne. Książka przemawia w zdroworozsądkowy wprost sposób do tego, co najgłębsze, najlepsze i z powodu naszego człowieczeństwa najbardziej w nas ukryte, do tego, co tak pragnie wydostać się na światło dzienne pomimo naszych obaw i tego, by żyć w naszych głowach, a nie pełnią naszego całego ja: ciałem o r a z duszą, do tego, co czasami możemy usłyszeć tylko wtedy, kiedy nauczymy się bycia co jakiś czas w ciszy i bezruchu, wewnątrz i pod nieustającą aktywnością umysłu i ciała.

Ta książka to tworząca spójną całość wielowątkowa opowieść, która przedstawia przejmujący obraz ludzkiej godności, ludzkiego cierpienia i ludzkich wzlotów. To także opowieść, która pokazuje, co może się zdarzyć, kiedy skupiamy naszą uwagę i czujność na tym, co się z nami dzieje akurat teraz, kiedy odważnie i bez oceniania stajemy w obliczu tego, co jest. To opowieść o medytacji zasilonej oddechem życia i o życiu zasilonym oddechem medytacji. O uzdrawiających relacjach między ludźmi, którzy spotykają się właśnie po to, by być razem, a także o możliwościach uzdrawiającej relacji wewnątrz samej jednostki, rodziny, niezależnie od wieku, warunków czy sytuacji. Mówi szczerze, bez wyolbrzymiania problemow czy nadmiernego romantyzmu, o doświadczeniach naszych pacjentów, przechodzących ośmiotygodniowy program redukcji stresu w naszej Klinice, prowadzonych przez Sakiego - nauczyciela mindfulness, przewodnika w medytacji, lekarza i członka rodziny.

Książka ta wydobywa z autentycznością i dokładnością istotę tego, co dzieje się z naszymi pacjentami i w nas samych, jako instruktorach, gdy wspólnie przemierzamy tę drogę. Już to jest olbrzymim osiągnięciem i poważnym wkładem w coraz lepsze rozumienie tego, co tak naprawdę może dać i co obiecuje medycyna integracyjna, medycyna umysłu i ciała, medycyna współuczestnictwa, czy mówiąc najprościej: d o b r a medycyna.

W poprzednim wcieleniu ta książka miała nosić tytuł Shattered But Still Whole (Rozbity, a jednak cały) i te słowa zawierają jeden niezwykły wątek, który wszystko spaja i sprawia, że jest to tak niezwykłe. Saki wciąż pyta na różne sposoby: „Co jest zranione?'', ''Co jest rozbite i poturbowane?”) i na różne sposoby pokazuje, że jest to zawsze nasz pomniejszony obraz samych siebie jako ludzi osobnych, wyizolowanych i nieodpowiednich, co często powoduje, że boimy się i, mówiąc jego słowami: „trzymamy się z daleka od pełni życia i sami pchamy się do bezpiecznej, ale ciasnej i szarej klatki”. Tak więc ta książka jest przede wszystkim zachętą do tego, żeby się wyzwolić z więzienia przyzwyczajeń i ograniczeń, które sobie stworzyliśmy, i zacząć słuchać naszych pragnień i wewnetrznego głosu, tak by wskoczyć wprost w płomienie bezpośrednich doświadczeń i wyjść z nich odrodzonym i takim, jak naprawdę jesteś - kompletnym, a także gotowym na dalsze wyzwania.

Praktyka mindfulness sięga daleko i głęboko do psychiki i serca. Jako wyzwalająca, wzywa do tego, by uznać i uczcić pierwotne przyczyny naszych indywidualnych niepokojów i cierpień i obserwować uważnie to, jaki mają na nas wpływ. Przede wszystkim zachęca, abyśmy zechcieli zauważać to, co nas p o r u s z a, abyśmy poznali podstawowe znaczenie e m o c j i, oraz do tego, byśmy nauczyli się stanąć wewnątrz naszych uczuć, tak by mogły nas zasilać ucząc, uzdrawiając i stymulując rozwój, a nie po prostu tylko wywoływać reakcję, pozostawiając nas w ciągłym uwięzieniu i niepokoju. Saki ożywia tę niezwykle istotną dziedzinę z olbrzymią zręcznością i delikatnością. Daniel Goleman opisuje podstawę inteligencji emocjonalnej jako świadomość obecnej chwili, czyli tak naprawdę pełnię umysłu - mindfulness. Historie opowiedziane przez Sakiego ucieleśniają i objaśniają, jak można z całkowitą szczerością i współczuciem dla samego siebie pielęgnować i poczuć ``czułą troskę'' (ang. affective attention - termin ukuty przez nauczyciela medytacji i naukowca, Corrado Pensę), niezależnie od tego, jak mogłoby to być niepokojące czy przytłaczające, a przez to przyczynić się do głębokiego poczucia wolności i możliwości uleczenia, zarówno starych, jak i nowych ran.

Z prawdziwą przyjemnością w ciągu ostatnich piętnastu lat ściśle współpracowałem z Sakim w Klinice Redukcji Stresu. A wcześniej był on pierwszym stażystą, który przeszedł nasz program. Kiedy w 1979 roku powstała Klinika, uważano ją za moje dziecko. Teraz, po dwudziestu latach, przestała już być „dzieckiem”, a przede wszystkim nie jest już „moja”. Przejął ją Saki, a także inni nasi oddani instruktorzy, którzy udoskonalili ją pod jego uważnym i czułym nadzorem, tak że stała się prawdziwym dziełem sztuki. Ta książka jest też obszernym świadectwem jego poświęcenia i kunsztu w służbie Kliniki.

Zawsze kładliśmy nacisk na to, że nauczanie w Klinice powinno wypływać z własnej praktyki medytacyjnej, co ostatecznie oznacza: z własnego niepowtarzalnego ja, intuicji wzmocnionej wrażliwością na to, co dzieje się w danej chwili, i z tego, jaką ścieżką powinni w czasie zajęć podążać prowadzący. W ten sposób, tak jak w przypadku orkiestr wykonujących ten sam utwór albo paru odczytań tego samego wiersza, żaden z naszych ośmiotygodniowych kursów nie jest taki sam, choć ich program pozostaje niezmienny. I tak Twoje zdrowie potrzebuje Ciebie (HEAL THY SELF) to zagrana z prawdziwą wirtuozerią symfonia złożona z pisanych z najgłębszą uważnością słów, zdań i rozdziałów.

Jak łatwo zauważyć, dzięki tej książce Saki jest prawdziwym mistrzem i mentorem. To mistrzostwo znajduje swój wyraz w jego odwadze, wrażliwości, szczerości, pasji oraz inteligencji. Jako dyrektor Kliniki Redukcji Stresu i dyrektor programowy w Centrum Mindfulness miał olbrzymi wpływ na setki nauczycieli i na to, co określamy obecnie jako redukcję stresu przez medytację mindfulness (MBSR), ruch, który w chwili, kiedy to piszę dał aż dwieście czterdzieści programów w centrach medycznych i klinikach na całym świecie, a także wykształcił wielu młodych lekarzy, którzy uczyli się w szkole medycznej Uniwersytetu w Massachusetts. Mnie samemu wiele dała współpraca z Sakim, zwłaszcza jeśli idzie o głębsze zrozumienie tego, jak wartościowa i święta jest wrażliwość oraz potrzeba wydłużania i smakowania kluczowych momentów w naszym życiu. Jego współpracownicy, pacjenci i studenci od lat korzystają z klarowności jego uwag, subtelnego poczucia humoru, bystrego oka i umiejętności opowiadania. Teraz cały świat może na kartach tej książki odnaleźć tę wielobarwną, dojrzałą emocjonalnie, niezwykle łagodną i wielkoduszną osobowość w całej jej pełni. Warto wsłuchać się w te słowa, niezależnie od tego, czy jest się pacjentem, lekarzem, pracownikiem medycznym czy po prostu czytelnikiem, gdyż mogą one ocalić komuś życie.

Dr Jon Kabat-Zinn,
profesor medycyny,
założyciel Centrum Mindfulness w Medycynie, Opiece Medycznej i Społeczeństwie w Worcester, Massachusetts, USA
 

Dorota Wojtczak - My Way Uważność i Empatia

„Twoje zdrowie potrzebuje Ciebie” Saki Santorellego to książka głęboka i bardzo refleksyjna. Otwierająca nowe przestrzenie w doświadczaniu, nauczaniu i uczeniu się Mindfulness. Nie tylko praktyczne obszary procesu zdrowienia się tu pojawiają, ale też podążamy śladami rozważań filozoficznych autora i dotykamy wątków psychologicznych, które odsłania. Wszystko przetykane poezją i wyjątkową wrażliwością przejawiającą się w subtelności i odwadze patrzenia na siebie i drugiego człowieka.

Dużo tu o wzajemnym wzbogacaniu się nauczyciela i ucznia, lekarza i pacjenta, dopełnianiu się w mądrość i prawdę podczas spotkań. Saki zaprasza, by nie zmieniać, nie tłumić tego, co trudne, ciężkie, czy ciemne, a rozwijać świadomość wszystkiego, co jest, zarówno w relacji ze sobą, jak i innym człowiekiem. Zauważać jakie życie jest naprawdę – bez odwracania się od tego, co niewygodne i trudne.

Ta książka pokazuje życie jako tajemnicę. Z czułością otwiera nas na fakt niepewności, kruchości i drżenia o każdą darowaną chwilę. Pokazuje, że ostatecznie nie mamy jednak nad wszystkim kontroli, pomimo tak wielu wysiłków i starań. Że lepiej zmniejszyć ilość czasu przeznaczanego na wyobrażanie sobie upragnionej trwałości, gwarancji i stabilności. A zamiast zabiegania o pewność i skończoność, lgnięcie do przyjemności i odpychanie tego, co niemiłe, warto zaakceptować życie takim, jakie jest. Pięknie nieprzewidywalne. Wspaniałe i okrutne. Lekkie i przytłaczające. Cierpkie, soczyste, a czasem mdłe. Cudownie różnorodne.

Zaakceptować oznacza przebudzić się. Odzyskać życie dla siebie. Zająć w tym życiu swoją przestrzeń. I z tego punktu zacząć podróż w głąb w siebie. Z cierpliwym i życzliwym przyglądaniem się swoim „zabandażowanym miejscom”, jak je nazywa Saki Santorelli. Z troską odkrywając symbolikę tych śladów cierpienia. Autor przywołuje słowa Thich Nhat Hanha, że „Mindfulness ukazuje i uzdrawia”. Jednocześnie przypomina, że zajęcie się własnym życiem oznacza zajęcie się równocześnie światem, gdyż życie to żywe wspólne przedsięwzięcie ludzkości.

 

Poruszył mnie opis rozmowy Michała Anioła z bogatą mecenaską:

– Mistrzu, co pan myśli o rzeźbieniu?

– Ależ pani, wszystko, co trzeba, jest już w kamieniu, który mam przed sobą. Nie trzeba myśleć. Muszę tylko usunąć to, co niepotrzebne.

 

Jesteśmy ekspertami od siebie. Ciało, umysł, emocje – mogą być naszym twórczym warsztatem, by usuwając to, co niepotrzebne, wydobyć światło, radość i szczęście. Saki Santorelli przypomina, że wszyscy jesteśmy kompletnymi geniuszami, musimy się tylko nauczyć jak najlepiej wykorzystywać ten potencjał w wyzwalaniu swojego dobrostanu. Pomimo, że udział w 8 tygodniowym programie MBSR to nauka medytacji w bezpiecznym laboratorium, to jednak stany umysły, które tam obserwujemy są też obecne w życiu codziennym. Warto się przygotować do tego wyjątkowego wyzwania – cudownej różnorodności życia.

„Energia życia jest sama w sobie uzdrawiająca i wciąż podsuwa nowe figury w wiecznym tańcu niezmierzonego wszechświata” pisze Saki Santorelli.

Nie przeszkadzajmy tej energii. Pozwalajmy jej docierać do nas, otwierajmy się na nią, korzystajmy z niej świadomie. Wyposażymy się wówczas w siłę i spokój. Takie odnajduję przesłanie w książce „Twoje zdrowie potrzebuje Ciebie”. Bardzo polecam smakowanie tej lektury – nieśpieszne, w obecności oddechu, z przerwami na osadzenie w sobie słów, które potrafią inspirować i koić.

 

Agata Błaż Mindfulness Rzeszów

Polecam świeżutko wydaną i dobrze przetłumaczoną książkę autorstwa jednego z ojców współczesnego mindfulness: Saki Santorelli "Twoje zdrowie potrzebuje Ciebie. Lekcje mindfulness w medycynie". Jest to poetycka a zarazem bardzo realistyczna opowieść o uważnej obecności dla siebie i innych, o wspólnym człowieczeństwie, o doświadczaniu pełni życia; o pokorze i nadziei w relacji lekarz-pacjent, o medycynie współuczestnictwa, pełnej współczucia i czułej troski. 

 
FORMULARZ ZAMÓWIENIA
Dane do wysyłki
Wybierz sposób wysyłki
Wybierz ile egzemplarzy chcesz zamówić
Jeśli masz firmę i chcesz otrzymać fakturę uzupełnij
Jeśli masz uwagi do zamówienia
Cena za jeden egzemplarz książki wynosi 39 zł z VAT
* Zapoznałem się z regulaminem * Zapoznałem się z polityką prywatności Chcę otrzymywać informacje handlowe
Do góry Kup teraz